لپ کلام
اقامت ملکی ترکیه یک اقامت کوتاهمدت (Kısa Dönem İkamet İzni) است که طبق بند b ماده ۳۱ قانون ۶۴۵۸ به خارجیِ صاحب ملک داده میشود. ملک باید مسکونی باشد و خودت در آن زندگی کنی. برای خانههایی که از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ خریده شدهاند، طبق دستور اداره مهاجرت که رسانههای ترکیه گزارش کردهاند، قیمت ثبتشده در تاپو باید دستکم معادل ۲۰۰ هزار دلار باشد. اقامت حداکثر دوساله صادر و تمدید میشود و مستقیم به تابعیت نمیرسد.
بیشتر سؤالهایی که درباره اقامت با خرید خانه در ترکیه به دست ما میرسد، بعد از خرید پرسیده میشوند: «تاپو را گرفتهام، چرا درخواستم قبول نشد؟» جواب معمولاً در چیزی است که پیش از بیعانه میشد دید: تاریخ خرید، عدد نوشتهشده در سند، کاربری واحد یا محلهای که ثبت آدرس جدید در آن بسته است. این راهنمای اقامت از طریق خرید ملک در ترکیه، همین چهار چیز را پیش از امضا چک میکند. منابع در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ بررسی شدهاند.
سه تاریخ خرید، سه قاعده متفاوت
شرایط اقامت ملکی ترکیه از ۲۰۲۲ تا امروز دو بار عوض شده است. ملاک حد نصاب، تاریخی است که ملک را خریدهای، نه تاریخی که درخواست اقامت میدهی. اداره مهاجرت ترکیه این قواعد را با دستورالعمل داخلی اعمال کرده و متنشان در قانون یا آییننامه منتشرشده نیامده است؛ آنچه در جدول میبینی از گزارش رسانههای ترکیه در اکتبر ۲۰۲۳ است که به اداره مهاجرت استناد کردهاند. در صفحههای رسمی e-İkamet که امروز بررسی کردیم، رقم حداقل نوشته نشده است، برای همین پیش از خرید از اداره مهاجرت استان کتبی بپرس.
| تاریخ خرید (تاریخ تاپو) | حداقل ارزش | ملاک ارزش |
|---|---|---|
| پیش از ۲۶ آوریل ۲۰۲۲ | حداقلی گزارش نشده | مالکیت مسکونی |
| ۲۶ آوریل ۲۰۲۲ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۳ | ۷۵ هزار دلار در کلانشهرها، ۵۰ هزار دلار در شهرهای دیگر | گزارش ارزیابی کارشناس مجاز |
| از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ | ۲۰۰ هزار دلار در همه شهرها | مبلغ فروش ثبتشده در تاپو، به نرخ فروش ارز بانک مرکزی ترکیه در روز ثبت؛ گزارش ارزیابی پذیرفته نمیشود |
دو پیامد عملی این جدول را بیشتر خریدارها دیر میفهمند. اول، اگر واحدی را در ۲۰۲۱ خریدهای، تمدید اقامتت با قاعده همان زمان سنجیده میشود؛ رسانهها به نقل از کارشناسان نوشتهاند نوع درخواست (اول یا تمدید) در این قاعده فرق نمیکند. دوم، در خرید جدید عدد تاپو تعیینکننده است. اگر فروشنده پیشنهاد کند برای کم شدن هزینه، قیمت کمتری در سند نوشته شود، این کار ممکن است ملک را از حد نصاب اقامت پایین ببرد؛ هزینههای واقعی ثبت را در راهنمای هزینه خرید ملک در ترکیه حساب کردهایم.
یک مثال عددی: سندی را تصور کن که مبلغ آن ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر (حدود ۱۷۷٬۸۶۰ دلار) ثبت شده است. معادل دلاریای که کنار عدد میبینی با نرخ امروز است؛ اداره مهاجرت با نرخ فروش ارز بانک مرکزی در همان روز ثبت تاپو حساب میکند. اگر نزدیک مرز ۲۰۰ هزار دلاری هستی، نرخ روز امضای سند را چک کن، نه نرخ روز درخواست.

چهار مورد را پیش از بیعانه چک کن
این چهار سؤال را ما پیش از هر خریدی که هدفش اقامت است، کنار هم میگذاریم. اگر جواب یکی «نه» یا «نمیدانم» باشد، بیعانه را عقب بینداز.
- کاربری سند مسکونی است؟ در خانه «Niteliği» تاپو باید نوع مسکن (Mesken) یا معادل مسکونی آن ثبت شده باشد. واحدی که در سند دفتر یا مغازه است، برای این مسیر پذیرفته نمیشود. خواندن این خانه را در راهنمای تاپو چیست نشان دادهایم.
- قیمت ثبتشده در تاپو، به نرخ روز ثبت، به ۲۰۰ هزار دلار میرسد؟ اگر خرید از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ به بعد است، این عدد ملاک است، نه قیمت آگهی یا گزارش ارزیابی.
- خودت در آن زندگی میکنی؟ اگر قصد اجاره دادن داری، این مسیر برایت مناسب نیست (توضیح در بخش بعد).
- محله برای ثبت آدرس خارجیهای تازه باز است؟ نام دقیق محله (mahalle) را بپرس و پیش از امضا از اداره مهاجرت استان استعلام کن.

ملک باید خانه خودت باشد، نه ملک اجارهای
توضیحات رسمی سامانه e-İkamet درباره درخواست بر اساس مالکیت یک جمله کوتاه دارد: ملک باید «مسکن» باشد و برای همین منظور استفاده شود. یعنی اقامت ملکی برای کسی است که در آن خانه زندگی میکند. خریداری که واحد را برای اجاره بلندمدت یا کوتاهمدت میخرد، با این شرط تعارض دارد. همان صفحه رسمی، درآمد اجاره را در بخش دیگری بهعنوان مدرک توان مالی پذیرفته است؛ این دو را با هم اشتباه نگیر. داشتن خانه اجارهای میتواند توان مالیات را نشان دهد، اما خودش پایه اقامت ملکی نیست.
اگر هم سکونت و هم درآمد اجاره برایت مهم است، معمولاً دو تصمیم جداست: یک واحد برای زندگی خودت، و اگر بودجه اجازه داد، واحد دیگری برای اجاره. با بودجه محدود، اول روشن کن کدام هدف اولویت دارد.
همسر و فرزندان: نام چه کسی در سند است؟
این بخش در بیشتر راهنماهای فارسی جا افتاده است. طبق توضیحات e-İkamet، وقتی مالکیت مسکن بهصورت مشاع (paylı) یا مشترک (elbirliği) شامل اعضای خانواده باشد، خانهای که محل سکونت است به اعضای خانواده هم حق درخواست اقامت میدهد. اگر ملک فقط به نام یک نفر باشد، برای بقیه خانواده فقط میتواند پایه سنجش توان مالی باشد.
| وضعیت سند | مالک | همسر و فرزندان |
|---|---|---|
| فقط به نام یک نفر | درخواست اقامت ملکی | ملک فقط برای اثبات توان مالی به کار میآید؛ باید از مسیر دیگری، مثل اقامت خانوادگی، درخواست بدهند |
| مشاع یا مشترک با اعضای خانواده | درخواست اقامت ملکی | هر عضو شریک در سند میتواند بر پایه همین مسکن درخواست بدهد |
پس اگر خانواده با هم میآیند، پیش از روز تاپو درباره ترکیب مالکیت تصمیم بگیر. بعد از ثبت، تغییر سهم یعنی یک انتقال دیگر و هزینه دوباره. نکات مخصوص خریدار ایرانی را در صفحه شرایط خرید ملک در ترکیه برای ایرانیان جمع کردهایم.


محلههای بسته در استانبول
ترکیه از ژوئیه ۲۰۲۲ ثبت آدرس خارجیهای تازه را در محلههایی که سهم خارجیها از جمعیتشان از ۲۰ درصد گذشته بسته است. اداره مهاجرت در ژوئیه ۲۰۲۳ اعلام کرد ۱٬۱۶۹ محله در ۶۳ استان بستهاند که ۵۴ مورد آن در استانبول است. در همان توضیح، از نواحیای مثل فاتح، اسنیورت، آوجیلار، باهچهلیاولر، باشاکشهیر، باجیلار، اسنلر، کوچوکچکمجه، سلطانغازی و زیتینبورنو نام برده شد. فهرست بهروزشده رسمی برای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ را در منابع عمومی پیدا نکردیم.
نکتهای که ممکن است گمراهکننده باشد: بسته بودن در سطح «محله» است، نه همه ناحیه. ممکن است در باشاکشهیر یک محله بسته باشد و محله کناری باز. برای همین نام ناحیه کافی نیست. آدرس کامل واحد را پیش از بیعانه به اداره مهاجرت استان بده و جواب را کتبی بگیر.

مدارک درخواست اقامت ملکی ترکیه
فهرست رسمی e-İkamet برای اقامت کوتاهمدت بر پایه مالکیت اینهاست:
- فرم درخواست که در سامانه e-İkamet پر و امضا میشود
- کپی گذرنامه و اصل آن در روز نوبت
- ۴ عکس بیومتریک با زمینه سفید، گرفتهشده در ۶ ماه اخیر
- اعلام توان مالی (درآمد اجاره، حقوق، پسانداز و…)
- رسید پرداخت عوارض اقامت و هزینه کارت
- بیمه درمانی معتبر برای کل مدت درخواستی؛ برای زیر ۱۸ و بالای ۶۵ سال شرط نیست
- کپی تاپو به نام خودت
- مدرک ثبت آدرس، اگر آدرس ثبت شده است
مبلغ عوارض و کارت در خود سامانه محاسبه میشود و پرداختش از درگاه سامانه، اداره مالیات یا بانکهای طرف قرارداد ممکن است. پول نقد یا چک در پرونده نگذار. برای پرداختهای بعد از خرید، داشتن حساب بانکی در ترکیه کار را سادهتر میکند.

زمانها: از نوبت تا تمدید
| مرحله | قاعده رسمی | منبع |
|---|---|---|
| پس از ثبت درخواست | برگه درخواست (müracaat belgesi) تا ۹۰ روز از تاریخ درخواست، اقامت قانونی میدهد | e-İkamet |
| مدت اقامت | اقامت کوتاهمدت اصولاً حداکثر برای ۲ سال صادر میشود | دفتر سرمایهگذاری ریاستجمهوری |
| تغییر آدرس | ظرف ۲۰ روز کاری به اداره مهاجرت استان اطلاع بده | e-İkamet |
| زمان تمدید | از ۶۰ روز پیش از پایان اعتبار، و در هر حال پیش از پایان آن | دفتر سرمایهگذاری ریاستجمهوری |
| ارسال مدارک تمدید | ظرف ۵ روز کاری پس از ثبت در سامانه، با پست سفارشی یا پیک | e-İkamet |
در تمدید اقامت ملکی، اشتباه رایج دیر جنبیدن است؛ درخواست بعد از پایان اعتبار پذیرفته نمیشود. تاریخ پایان کارت را با یادآور ۷۰ روز قبل در گوشیات ثبت کن تا بیمه درمانی را هم بهموقع تمدید کنی؛ بیمه باید کل دوره درخواستی را پوشش دهد.

اقامت ملکی، اقامت بلندمدت و تابعیت کنار هم
این سه مسیر در آگهیها زیاد با هم قاطی میشوند.
| موضوع | اقامت ملکی | اقامت بلندمدت | تابعیت از طریق ملک |
|---|---|---|---|
| حداقل ملک | ۲۰۰ هزار دلار (خرید از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، طبق گزارشها) | به ملک وابسته نیست | ۴۰۰ هزار دلار |
| شرط اصلی | مسکن و سکونت در آن | دستکم ۸ سال اقامت بدون وقفه | تعهد عدم فروش ۳ ساله و فروش ارز به بانک |
| مدت | تا ۲ سال، قابل تمدید | نامحدود | دائمی |
اگر هدف نهاییات تابعیت است، خرید زیر ۴۰۰ هزار دلار با این امید که «بعداً اقامت به تابعیت میرسد» برنامه درستی نیست. مسیر تابعیت شرایط خودش را دارد: قیمت سند، ارزیابی رسمی و جمع پرداختها هر کدام جدا باید به ۴۰۰ هزار دلار برسند. این قواعد را در راهنمای تابعیت ترکیه از طریق خرید ملک باز کردهایم. کل مسیر خرید را هم در مراحل خرید ملک در ترکیه ببین.

سؤالهای رایج درباره اقامت ملکی ترکیه
با خرید خانه ارزانتر از ۲۰۰ هزار دلار میشود اقامت گرفت؟
برای خریدهای از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ به بعد، طبق دستور اداره مهاجرت که رسانههای ترکیه گزارش کردهاند، نه. اگر خرید قبل از این تاریخ بوده، قاعده همان زمان اعمال میشود.
اقامت ملکی ترکیه چند ساله است؟
اقامت کوتاهمدت اصولاً حداکثر برای ۲ سال صادر میشود و مدت دقیق را اداره تعیین میکند. تمدید از ۶۰ روز پیش از پایان اعتبار ممکن است.
میتوانم خانه را اجاره بدهم و اقامت ملکی را نگه دارم؟
توضیحات رسمی e-İkamet میگوید ملک باید مسکن باشد و برای همین منظور استفاده شود. اجاره دادن واحد با این شرط تعارض دارد.
همسر و فرزندم هم با ملک من اقامت میگیرند؟
اگر در سند شریک باشند (مشاع یا مشترک)، بر پایه همان مسکن حق درخواست دارند. اگر سند فقط به نام توست، ملک برای آنها فقط پایه توان مالی است.
آیا اقامت ملکی به تابعیت ترکیه میرسد؟
نه مستقیم. تابعیت از طریق ملک حداقل ۴۰۰ هزار دلار و تعهد عدم فروش ۳ ساله میخواهد. برای اقامت بلندمدت هم دستکم ۸ سال اقامت بدون وقفه شرط است.
بالای ۶۵ سال بیمه درمانی لازم است؟
طبق توضیحات e-İkamet، برای زیر ۱۸ و بالای ۶۵ سال بیمه درمانی شرط نیست، اما اگر بیمه معتبر داری باید آن را هم ارائه کنی.
پیش از بیعانه، محله و سند را با ما چک کن
اگر هدفت از خرید، زندگی در ترکیه با اقامت ملکی است، آدرس کامل واحد، قیمتی که قرار است در تاپو ثبت شود، و ترکیب مالکیت خانوادهات را در واتساپ برای تیم شاهان بفرست. بررسی میکنیم محله برای ثبت آدرس جدید باز است، کاربری سند مسکونی است و عدد سند با حد نصاب جور است، و میگوییم چه چیزی را باید پیش از امضا کتبی از اداره مهاجرت یا فروشنده گرفت. تصمیم صدور اقامت با اداره مهاجرت ترکیه است و ما آن را تضمین نمیکنیم.
بررسی واحد برای اقامت در واتساپ


شاهان مشاور سرمایهگذاری در ترکیه و خرید ملک در استانبول است. اگر میخواهی بدانی چطور کار میکنیم و چه کاری را انجام نمیدهیم، صفحه درباره شاهان را ببین.
منابع و تاریخ بررسی (۱۹ نوامبر ۲۰۲۶): قانون ۶۴۵۸ خارجیان و حمایت بینالمللی، ماده ۳۱؛ اداره مهاجرت ترکیه، توضیحات درخواستها و مدارک e-İkamet (بندهای ۷، ۹، ۱۳، ۱۷، ۱۸ و ۲۹)؛ اداره مهاجرت، مدارک اقامت کوتاهمدت؛ دفتر سرمایهگذاری ریاستجمهوری، اقامت؛ دفتر سرمایهگذاری ریاستجمهوری، ملک و تابعیت؛ گزارشهای رسانهای از دستور اداره مهاجرت درباره حد ۲۰۰ هزار دلار: ینی شفق، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۳ و جمهوریت؛ محلههای بسته: NTV، توضیح اداره مهاجرت، ژوئیه ۲۰۲۳. این صفحه مشاوره حقوقی یا مهاجرتی نیست.




