لپ کلام
ایرانیها از نظر قانون ترکیه هیچ منعی برای خرید ملک ندارند و برای گرفتن سند به اقامت هم نیازی نیست؛ گذرنامه معتبر، شماره مالیاتی ترکیه و گزارش ارزیابی کافی است. شرایط سختتر از جای دیگری میآید: انتقال پول از مسیری که بعداً بشود مستندش کرد، و اینکه هدفت فقط مالکیت است یا اقامت (حداقل ۲۰۰ هزار دلار) یا تابعیت (حداقل ۴۰۰ هزار دلار). این سه هدف سه مسیر با مدارک جدا دارند.
طبق آمار مؤسسه آمار ترکیه (TÜİK)، ایرانیها در سال ۲۰۲۵ با ۱٬۸۷۸ واحد مسکونی، بعد از روسها (۳٬۶۴۹ واحد) دومین گروه خریداران خارجی ملک در ترکیه بودند. در ۹ ماه اول ۲۰۲۶ هم کل فروش به خارجیها ۱۵٬۳۰۸ واحد بود که ۴٫۳ درصد کمتر از دوره مشابه سال قبل است. یعنی مسیر خرید برای ایرانیها کاملاً جاافتاده است، اما بازار در حال حاضر شلوغتر از خریدار نیست.

این صفحه شرایط خرید ملک در ترکیه برای ایرانیان را از نگاه کسی توضیح میدهد که از تهران، مشهد یا تبریز تصمیم گرفته و میخواهد بداند دقیقاً با چه مدارکی، با چه بودجهای و در چند سفر کار تمام میشود. ارقام و قوانین در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ با منابع رسمی ترکیه چک شدهاند.
اول هدف را مشخص کن، بعد ملک را
بیشتر سردرگمیها از اینجا شروع میشود که خریدار خیال میکند «خرید خانه در ترکیه» خودبهخود اقامت یا پاسپورت میآورد. اینطور نیست. حداقل مبلغ، نوع ملک و حتی محله، به هدف تو بستگی دارد. جدول زیر شرایط خرید ملک در ترکیه برای ایرانیان را بر اساس همین سه هدف کنار هم گذاشته است.

| فقط مالکیت | اقامت از طریق ملک | تابعیت از طریق ملک | |
|---|---|---|---|
| حداقل ارزش | ندارد | ۲۰۰ هزار دلار (ارزش ملک در زمان خرید) | ۴۰۰ هزار دلار، با گزارش ارزیابی |
| نوع ملک | هر نوع، با رعایت محدودیتهای قانونی | مسکونی و برای سکونت خودت | یک یا چند ملک؛ زمین خالی هم با شرایط |
| شرط اضافه | – | محله برای ثبت اقامت جدید بسته نباشد | قید عدم فروش ۳ ساله روی سند، سند خرید ارز (DAB) |
| تصمیم با | اداره تاپو | اداره مهاجرت (Göç İdaresi) | اداره ثبت احوال و تابعیت (NVİ) |
اگر هنوز بین این سه مطمئن نیستی، از هدف کوچکتر شروع نکن تا بعد به بزرگتر برسی. ملکی که برای «فقط مالکیت» خریدهای، اگر زیر ۲۰۰ هزار دلار ارزیابی شده باشد، بعداً هم برای اقامت کافی نیست. حداقلها ممکن است تغییر کنند؛ پیش از امضای قرارداد آخرین ابلاغیه همان اداره را ببین.
مدارکی که یک خریدار ایرانی واقعاً لازم دارد
- گذرنامه معتبر با ترجمه رسمی به ترکی. کارت ملی و شناسنامه برای اداره تاپو کافی نیست.
- شماره مالیاتی ترکیه (Vergi Kimlik Numarası) که با گذرنامه از هر دفتر مالیاتی (vergi dairesi) و بدون هزینه گرفته میشود. اداره درآمد ترکیه (GİB) مرجع آن است.
- گزارش ارزیابی از شرکت دارای مجوز هیئت بازار سرمایه (SPK)، که برای خریدار خارجی الزامی است و درخواستش را دفتر تاپو ثبت میکند.
- مترجم رسمی در روز امضا، اگر ترکی نمیدانی.
- بیمه زلزله (DASK) برای ملک مسکونی، پیش از انتقال سند.
- رسید انتقال پول به نام خودت. برای مسیر تابعیت، سند خرید ارز (Döviz Alım Belgesi) از بانک ترکیه شرط است.

برای اینکه بدانی هر کدام از این مدارک در کدام مرحله لازم میشود، از گرفتن شماره مالیاتی تا روز امضا، مراحل خرید ملک در ترکیه را به ترتیب نوشتهایم.
یک سفر ۱۰ روزه چطور پیش میرود
نیلوفر و همسرش از شیراز میآیند و بودجهشان برای یک واحد دوخوابه در سمت اروپایی استانبول بسته شده است. از قبل، فهرست کوتاه چهار واحد در کاغیتخانه و شیشلی را با عکس تاپو و آگهی از مشاور گرفتهاند. روز اول بدون ویزا وارد فرودگاه استانبول میشوند. روز دوم شماره مالیاتی میگیرند. روزهای سوم و چهارم بازدید است و از چهار واحد، یکی بهخاطر سند Kat İrtifakı بیپایانکار و یکی بهخاطر آیدات بالا کنار میرود. روز پنجم قرارداد با واحد اول امضا میشود، شرط حذف رهن بانکی فروشنده در آن نوشته میشود و درخواست تاپو ثبت میشود. گزارش ارزیابی چند روز بعد میرسد و امضای نهایی روز نهم با مترجم رسمی انجام میشود.
اتباع ایران برای سفر توریستی به ترکیه تا ۹۰ روز در هر بازه ۱۸۰ روزه ویزا لازم ندارند (وزارت امور خارجه ترکیه). این زمان برای خرید یک آپارتمان آماده کافی است. چیزی که سفر را طولانی میکند معمولاً خود ملک است: رهنی که باید آزاد شود، وارثی که باید وکالت بدهد یا پایانکاری که هنوز صادر نشده.

پول: سختترین بخش برای ایرانیها
قانون ترکیه برای ایرانیها محدودیت ویژه مالکیت ندارد، اما بانکها قواعد انطباق خودشان را دارند. بسیاری از بانکهای ترکیه برای افتتاح حساب یا دریافت حواله به نام مشتری با تابعیت ایرانی مدارک بیشتری میخواهند و برخی شعبهها اصلاً حساب باز نمیکنند. این شرایط از بانکی به بانک دیگر و از ماهی به ماه دیگر فرق میکند، پس هر چیزی که در گروهها درباره «بانک فلان که حساب باز میکند» شنیدهای، روز سفر دوباره بپرس.
چیزی که ثابت است، ارزش مستندسازی است. پولی که با رسید به نام خودت به حساب بانکی خودت در ترکیه رسیده، بعداً هم برای پرونده اقامت و تابعیت قابل دفاع است و هم روز فروش ملک، برای خارج کردن سرمایه. پرداخت نقدی بیرون از سیستم بانکی، حتی اگر فروشنده پیشنهاد بدهد، این زنجیره را میشکند. از ۱ دسامبر ۲۰۲۶ هم پرداخت بهای ملک در معاملات مشمول باید از سیستم پرداخت امن وزارت تجارت انجام شود.

در مسیر تابعیت این موضوع جدیتر است. سند خرید ارز (DAB) نشان میدهد ارز خارجی از طریق بانک وارد ترکیه و به لیر تبدیل شده است. بدون آن، ملک ۴۰۰ هزار دلاری هم پرونده تابعیت نمیشود. هزینههای روز تاپو، از عوارض ۴ درصدی تا کمیسیون و ارزیابی، در راهنمای هزینه خرید ملک در ترکیه با ماشینحساب آمده است.
حضوری یا با وکالت؟

| خرید حضوری | خرید با وکالتنامه | |
|---|---|---|
| بازدید | خودت ساختمان، محله و مسیر را میبینی | با ویدئو و گزارش؛ ریسک «عکس بهتر از واقعیت» بیشتر است |
| مدرک | گذرنامه و ترجمه | وکالتنامه رسمی از کنسولگری ترکیه یا دفترخانه، با ترجمه رسمی |
| زمان | یک سفر حدود ۱ تا ۲ هفته | بدون سفر، اما تنظیم وکالت خودش زمان میبرد |
| ریسک اصلی | عجله برای تمام کردن کار در همین سفر | وکالت با دامنه باز؛ فقط برای همان ملک و همان معامله بنویس |
راه میانه هم هست: یک سفر کوتاه برای بازدید و امضای قرارداد، و امضای تاپو با وکالت محدود. اگر قصد اقامت داری، سفر را از دست نده؛ برای وقت حضوری اداره مهاجرت و پیگیری پرونده اقامت، باید خودت در ترکیه باشی.
محدودیتها

محدودیتهای ماده ۳۵ قانون تاپو برای همه خارجیها یکسان است: سقف ۳۰ هکتار برای هر شخص در کل کشور، سقف ۱۰ درصد مساحت املاک خصوصی هر ناحیه برای خارجیها، و ممنوعیت در مناطق نظامی و امنیتی که در دفتر ثبت درج شدهاند. اگر زمین میخری، باید پروژهات را ظرف دو سال برای تأیید به وزارتخانه ارائه دهی. شرکتی که در ایران یا کشور دیگری ثبت شده، جز در موارد قوانین خاص، نمیتواند به نام خودش در ترکیه ملک بخرد. خرید شرکتی از راه شرکتی انجام میشود که در ترکیه ثبت شده و شرایط ماده ۳۶ را دارد.
یک محدودیت دیگر فقط به اقامت مربوط است. اداره مهاجرت بعضی محلهها را برای ثبت اقامت جدید خارجیها بسته اعلام کرده است. ملک در این محلهها قابل خرید است، اما اقامت از طریق همان ملک صادر نمیشود. فهرست بهروز را پیش از قرارداد از اداره مهاجرت یا مشاور بپرس.
درباره خود سند و انواع آن، از Kat Mülkiyeti تا تاپوی مشاع، در راهنمای تاپو چیست مفصل نوشتهایم.
خطاهایی که خریداران ایرانی بیشتر تکرار میکنند

- پرداخت بیعانه از ایران، به حساب شخصی کسی که فقط در اینستاگرام دیدهاند، پیش از دیدن سند.
- خرید ملک ۱۸۰ هزار دلاری با این امید که «به اقامت میرسد».
- نوشتن قیمت کمتر در سند برای کم کردن عوارض، که بعداً هم پرونده تابعیت و هم فروش را خراب میکند.
- تکیه بر وعده «بازده اجاره تضمینی»؛ چنین تضمینی در بازار ملک وجود ندارد.
- وکالتنامه عام به یک واسطه، بهجای وکالت محدود به همان ملک.

سؤالهای خریداران ایرانی
ایرانیها میتوانند در ترکیه ملک بخرند؟
بله. ایران جزو کشورهایی است که اتباعش طبق قانون تاپو ترکیه حق خرید ملک دارند و در سال ۲۰۲۵ دومین گروه خریدار خارجی بودند.
برای خرید خانه در ترکیه اقامت لازم است؟
نه. با گذرنامه و ورود توریستی هم سند به نام خودت ثبت میشود. اقامت یک درخواست جداست که بعد از خرید و با شرایط خودش ثبت میشود.
ایرانیها با خرید ملک در ترکیه پاسپورت میگیرند؟
مسیر تابعیت از طریق ملک با حداقل ۴۰۰ هزار دلار، قید عدم فروش ۳ ساله و سند خرید ارز برای ایرانیها هم باز است. بررسی امنیتی و تصمیم نهایی با دولت ترکیه است و هیچ مشاوری نمیتواند نتیجه را تضمین کند.
میتوانم با پول نقد ملک بخرم؟
از ۱ دسامبر ۲۰۲۶ پرداخت در معاملات مشمول باید از سیستم پرداخت امن انجام شود. جدا از قانون، پول نقد زنجیره مستندسازی را که برای اقامت، تابعیت و فروش بعدی لازم داری از بین میبرد.
شرایط خرید ملک در ترکیه برای ایرانیان در ۲۰۲۶ تغییر کرده است؟
در قانون مالکیت، تغییری مخصوص ایرانیها نیامده است. تغییر مهم سال، اجباری شدن سیستم پرداخت امن از ۱ دسامبر ۲۰۲۶ است که برای همه خریداران، ترک و خارجی، اعمال میشود.
اجاره دادن ملک برای ایرانیها مالیات دارد؟
درآمد اجاره در ترکیه برای مالک خارجی هم مشمول اظهار و مالیات است. جزئیات به نوع اجاره و وضعیت اقامت تو بستگی دارد و باید با مشاور مالیاتی چک شود.
شرایط خودت را بفرست
شرایط خرید ملک در ترکیه برای ایرانیان روی کاغذ برای همه یکی است، اما در عمل برای هر خریدار کمی فرق دارد: هدفش، بودجهاش، مسیر پولش و اینکه میتواند سفر کند یا نه. این چهار چیز را در واتساپ برای تیم شاهان بنویس. میگوییم با این بودجه کدام مسیر واقعبینانه است، چه مدارکی را از همین حالا آماده کنی و پیش از رزرو سفر، کدام اطلاعات ملک باید کتبی تأیید شود. اگر چیزی بیرون از کار ماست، مثل نظر حقوقی درباره انتقال پول، صریح میگوییم و به متخصصش ارجاع میدهیم.
مشاوره خریدار ایرانی در واتساپ

برای آشنایی با کار ما بهعنوان مشاور سرمایهگذاری و خرید ملک در ترکیه، یا اگر ترجیح میدهی تلفنی یا حضوری در دفتر لوند صحبت کنیم، صفحه تماس با شاهان را ببین.
منابع و تاریخ بررسی (۱۸ نوامبر ۲۰۲۶): TÜİK، آمار فروش مسکن ۲۰۲۵ و ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶؛ قانون تاپو ۲۶۴۴، مواد ۳۵ و ۳۶؛ اداره مهاجرت ترکیه (اقامت کوتاهمدت ملکی)؛ اداره ثبت احوال و تابعیت؛ وزارت امور خارجه ترکیه (ویزا)؛ GİB (شماره مالیاتی)؛ وزارت تجارت ترکیه (سیستم پرداخت امن، اصلاحیه ۱ اکتبر ۲۰۲۶). این صفحه مشاوره حقوقی، مالیاتی یا مهاجرتی نیست.
